សម័យចតុមុខ គឺជារយៈពេលប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា បន្ទាប់ពីការដួលរលំចក្រភពអង្គរ (ស.វ.ទី១៥) ដែលចាប់ផ្តើមឆ្នាំ ១៤១៦ គ.ស. និងបញ្ចប់ឆ្នាំ ១៤៧៦ គ.ស.។ ក្នុងរយៈពេលប្រហែល ៦០ ឆ្នាំនេះ មានស្ដេចគ្រប់គ្រងចំនួន ៥ អង្គ និងរាជធានីត្រូវបានផ្លាស់ទីទៅតំបន់ចតុមុខ (ភ្នំពេញសព្វថ្ងៃ)។

📜 ព័ត៌មានសំខាន់អំពីសម័យចតុមុខ

រយៈពេល: 1416 – 1476 គ.ស. (ប្រហែល ៦០ ឆ្នាំ)

រាជធានី: ចតុមុខ (តំបន់ភ្នំពេញសព្វថ្ងៃ)

ចំនួនស្ដេច: ៥ អង្គ

ស្ដេចសំខាន់: បរមរាជាទី១, នរាយណ៍រាមា, ស្រីរាជា, ស្រីសុរិយោទ័យ, ធម្មរាជាទី២

ប្រជាជន: ប្រហែល ៥០ម៉ឺននាក់

ទីតាំងពាណិជ្ជកម្ម: មានកំពង់ផែជំនួញ ៣ (ជ្រោយពន្លារ, អូរកែវ, ពាម)

ហេតុបញ្ចប់: ជម្លោះរាជវង្ស និងការផ្លាស់ទីរាជធានីទៅទួលបាសាន (ខេត្តកំពង់ចាម)

🌊 មូលហេតុផ្លាស់ទីរាជធានី

ព្រះបាទ ពញាយ៉ាត បានចាកចោលក្រុងអង្គរ (ប្រហែលឆ្នាំ ១៣៨៨ គ.ស.) ដោយសារតែការគំរាមកំហែងពីសៀម និងបញ្ហាទឹកជំនន់។

ទ្រង់បានកសាងរាជធានីថ្មីនៅ ចតុមុខ ដែលជាតំបន់ប៉ែកទន្លេ៤មុខ (ទន្លេមេគង្គ, ទន្លេបាសាក់, ទន្លេច្រេះ, ទន្លេសាប)។

តំបន់នេះមានអត្ថប្រយោជន៍ផ្នែក ពាណិជ្ជកម្ម និង ការពារទឹកជំនន់។

⚔️ ជម្លោះ និងការដួលរលំ

ចាប់ពីឆ្នាំ 1461 គ.ស. មានជម្លោះរាជវង្សដណ្ដើមរាជ្យ។

នៅឆ្នាំ 1476 គ.ស. ព្រះធម្មរាជាទី២ បានផ្លាស់ទីរាជធានីទៅ ទួលបាសាន ហើយបញ្ចប់សម័យចតុមុខ។

✨ សារៈសំខាន់

សម័យចតុមុខជាការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់ពី អង្គរ ទៅ ភ្នំពេញ ដែលក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃរាជធានីកម្ពុជា។

បង្ហាញពីការប្រែប្រួលផ្នែក នយោបាយ, សង្គម និង សេដ្ឋកិច្ច ក្នុងសតវត្សទី១៥។